Analiza właściwości fizykochemicznych śluzu

Analiza właściwości fizykochemicznych śluzu roślinnego

Grant ID: PT01175

Project leader: Natalia Kruszewska

Implementers:

  • Natalia Kruszewska
  • Jacek Siódmiak
  • Adam Gadomski
  • Karol Karpiński

Politechnika Bydgoska im. J.J. Śniadeckich

Wydział Technologii i Inżynierii Chemicznej

Bydgoszcz

Start date: 2024-06-05

Planned end date: 2026-06-05

Project summary

Nasiona wielu roślin, po umieszczeniu ich w wodzie, produkują naturalną, lepką, przeźroczystą substancję hydrożelową - śluz. Możemy go obserwować na co dzień podczas przygotowywania nasion takich jak siemię lniane, bazylia, chia lub babka. Śluz jest bardzo miękkim materiałem o dużym znaczeniu ze względu na swoje funkcje biologiczne oraz obiecujące zastosowania w projektowaniu nowych materiałów funkcjonalnych. Jest aktualne wykorzystywany w różnych branżach, takich jak spożywcza, farmaceutyczna i kosmetyczna. Jego atrakcyjność wynika z jego nietoksycznej i biodegradowalnej natury. Jest również bezwonny, bezbarwny i bezsmakowy. Jedną z jego kluczowych właściwości dla zastosowań przemysłowych jest lepkosprężystość i plastyczność dzięki wyraźnym właściwościom strukturalnym jego składników i interakcjom między nimi.
Celem projektu jest stworzenie pełnoatomowego modelu śluzu roślinnego tworzonego przez nasiona oraz sprawdzenie jego zachowania w różnych warunkach fizykochemicznych, m.in. w różnych temperaturach, pH, w różnych środowiskach jonowych. Jako że różne rośliny produkują składnikowo różne śluzy, do modelowania wybrano najbardziej uniwersalny trójskładnikowy śluz zbudowany z celulozy, pektyn i hemicelulozy. Metodą dynamiki molekularnej zbadane zostaną niekowalencyjne oddziaływania międzycząsteczkowe w tym układzie oraz opisany zostanie proces agregacji składników śluzu. W szczególności zbadany zostanie: (a) wpływ temperatury na sieciowanie składników w śluzie, (b) właściwości lepkosprężyste metodami mikroreologicznymi (śledzenie średniokwadratowego przemieszczenia cząsteczek wody w układzie), (c) właściwości adhezyjne, (d) wpływ dodatków jonowych (np. Ca2+) na agregację składników śluzu.
Projekt jest kontynuacją projektu „Dynamika molekularna układów biologicznych”. Najważniejszą różnicą jest podmiot badań, którym w w/w projekcie były składniki cieczy synowialnej (badano oddziaływania białko-białko, białko-lipid). W obecnym nowym projekcie zbadane zostaną oddziaływania między trzema typami polisacharydów.

Publications

  1. Sionkowski, P.; Kruszewska, N.; Kreitschitz, A.; Gorb, S.N.; Domino, K., Application of Recurrence Plot Analysis to Examine Dynamics of Biological Molecules on the Example of Aggregation of Seed Mucilage Components, Entropy 26, (2024) 380
  2. J. Siódmiak, N. Kruszewska, Szum energetyczny jako sygnatura procesów równowagi w dynamice molekularnej sieci biopolimerowej, 49. Zjazd Fizyków Polskich -, (2025) -
  3. Gadomski, A.; Kruszewska, N., Matter-Aggregating Systems at a Classical vs. Quantum Interface, Entropy 27, (2025) 273

Contact

Traugutta 75, Street, 80-221 Gdańsk
tel.: + 48 58 347 24 11
email: office@task.gda.pl
NIP: 584-020-35-93
REGON: 000001620
Opening hours: Monday-Friday 08.00 am – 03.00 pm